W dniu 15 marca 1776 roku w Warszawie, w wydawnictwie Michała Grölla, ukazało się dzieło Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki autorstwa Ignacego Krasickiego. Ta oświeceniowa powieść, w której podróż na utopijną wyspę Nipu stała się narzędziem krytyki społecznej i eksperymentu myślowego, wyznaczyła początek rodzimej literatury fantastycznej oraz nowoczesnej polskiej powieści. Jubileusz 250-lecia tego wydarzenia stał się okazją do zorganizowania plebiscytu, który ma wskazać najważniejsze dokonania polskiej twórczości science fiction i skłonić do refleksji nad drogą, jaką gatunek przebył od oświeceniowej utopii do współczesnych wizji przyszłości. Od tamtej chwili fantastyka nad Wisłą nie była jedynie ucieczką w wyobraźnię, lecz przestrzenią analizy świata, człowieka oraz nadchodzących czasów, a przez dwa i pół wieku twórcy kolejnych pokoleń rozwijali ten impuls, czyniąc z niej jeden z najżywiej reagujących na rzeczywistość obszarów polskiej kultury.

Plebiscyt na dziesięć najważniejszych polskich powieści science fiction stanowi próbę syntetycznego przyjrzenia się dorobkowi nurtu, który w Polsce przybierał rozmaite formy i funkcje. Od wizjonerskich koncepcji Jerzego Żuławskiego, przez filozoficzną przenikliwość Stanisława Lema i trafną diagnozę społeczną Janusza Zajdla, po intelektualny rozmach Jacka Dukaja oraz wyobraźnię światotwórczą ich następców, polska fantastyka wypracowała własny język opisu przyszłości i alternatywnych porządków. Zestawienia wyłonionego w ramach jubileuszu nie należy traktować jako zamknięty kanon, lecz jako świadectwo historycznej ciągłości gatunku, który podejmuje dialog z rzeczywistością, bada granice wyobraźni oraz sprawdza, jak daleko literatura może wyprzedzać doświadczenie swojej epoki.